Çapraz Sevkiyat (Cross-docking)
Gelen malların depoda stoklanmadan, mal kabulden doğrudan sevkiyata aktarılması yöntemi; depolama maliyetini ve teslim süresini azaltır.
Çapraz sevkiyat (cross-docking), tedarikçiden gelen malların depoya yerleştirilip stoklanmadan, mal kabul alanından doğrudan giden sevkiyat araçlarına aktarılması yöntemidir. Stok adımı atlanır.
Çapraz sevkiyat depolama maliyetini, elleçleme sayısını ve teslim süresini düşürür. Ancak iyi senkronize edilmiş bir akış ve güvenilir tedarik gerektirir; gelen ve giden zamanlaması tutmazsa tıkanma yaşanır.
Hızlı dönen, raf ömrü kısa veya talebi önceden eşleşmiş ürünlerde özellikle etkilidir; perakende dağıtım merkezlerinde yaygındır.
İlgili terimler: Depo Yönetimi (WMS), Sevkiyat, Lojistik
Çekme (Pull) Sistemi
Üretimin tahmine değil, gerçek tüketime göre tetiklendiği sistem; bir sonraki adım malzeme çektikçe önceki adım üretir, böylece fazla stok ve israf azalır.
Çekme sistemi (pull system), üretimin önceden tahmine göre değil, gerçek tüketim tarafından tetiklendiği yaklaşımdır. Bir istasyon malzeme çektikçe önceki istasyon yalnızca o kadarını yeniden üretir.
Pull sistemi fazla üretimi ve aradaki yarı mamul stoğunu sınırlar; çünkü hiçbir adım talep olmadan üretmez. Kanban, çekme sistemini işleten en yaygın araçtır ve JIT ile yalın üretimin temelindedir.
Push sistemi üretimi öne iterken, pull sistemi talebi geriye doğru çeker; bu fark stok seviyelerini belirgin biçimde etkiler.
İlgili terimler: Yığın (Push) Üretim, Kanban, JIT (Tam Zamanında Üretim)
Çevrim Stoğu
İki sipariş arasında normal tüketimi karşılamak için tutulan stok; sipariş miktarının ortalama olarak yarısına denk gelir ve emniyet stoğunun üzerinde dalgalanır.
Çevrim stoğu (cycle stock), iki sipariş arasında olağan talebi karşılamak için tutulan stok kısmıdır. Sipariş geldiğinde en yüksek seviyeye çıkar, tüketildikçe azalır ve yeni sipariş geldiğinde tekrar dolar.
Çevrim stoğu ortalama olarak sipariş miktarının yarısı kadardır. Emniyet stoğunun aksine talebin normal seyrini karşılar; emniyet stoğu ise yalnızca beklenmedik sapmalar için altta durur.
Örneğin her seferinde 200 adet sipariş veriliyorsa, ortalama çevrim stoğu 100 adettir ve bunun üstüne emniyet stoğu eklenir.
İlgili terimler: Emniyet Stoğu, Ortalama Stok, Ekonomik Sipariş Miktarı
Çevrim Süresi
Bir birim ürünün üretim sürecinin başından sonuna kadar geçen toplam süre ya da ardışık iki ürünün hattan çıkması arasındaki süre; verimlilik ve teslim hızının temel ölçüsüdür.
Çevrim süresi (cycle time), bir ürünün üretim sürecini tamamlaması için geçen süredir. İki yaygın anlamı vardır: bir parçanın işlenmeye başlamasından bitmesine kadar geçen süre veya ardışık iki ürünün hattan çıkması arasındaki süre.
Çevrim süresi; işlem, bekleme, hazırlık ve taşıma sürelerinin toplamından oluşur. Bunların çoğu değer katmayan zamandır, dolayısıyla iyileştirmenin asıl alanı bekleme ve hazırlık süreleridir.
Çevrim süresi takt süresinden kısaysa hat talebe yetişebilir; uzunsa darboğaz vardır ve teslimat aksar.
İlgili terimler: Takt Süresi, Bekleme Süresi, Darboğaz
Çizelgeleme
İş emirlerinin hangi makinede, hangi sırayla ve hangi zaman aralığında işleneceğini belirleme faaliyeti; üretim planını saatlik, operasyon düzeyinde uygulamaya çevirir.
Çizelgeleme (scheduling), işlerin hangi makinede, hangi sırayla ve hangi zaman diliminde yapılacağını belirleyen operasyonel planlamadır. Üretim planını ve ana üretim çizelgesini saatlik, atölye seviyesinde uygulamaya döker.
İyi bir çizelge, makinelerin atıl kalma süresini azaltır, teslim tarihlerini tutturur ve darboğazları gözetir. Sıralama kuralları (örneğin en kısa işlem süresi önce) farklı amaçlara göre seçilir.
Çizelgeleme, kapasiteyi gün gün gerçeğe dönüştüren son planlama katmanıdır; planlama ile fiili üretim arasındaki köprüdür.
İlgili terimler: İş Emri, Kapasite Planlama, Darboğaz