Stok Yönetimi

EOQ Hesaplama (Ekonomik Sipariş Miktarı)

Yıllık talebini, sipariş başına maliyetini ve birim taşıma maliyetini gir; EOQ hesaplama aracı toplam stok maliyetini en aza indiren optimum sipariş miktarını anında versin.

Nasıl çalışır?

EOQ hesaplama, bir ürünü her seferinde kaç adet sipariş etmen gerektiğini bulan klasik stok yönetimi yöntemidir. Amaç basit: çok sık sipariş verirsen sipariş maliyetin (operasyon, nakliye, işçilik) artar; çok seyrek ve büyük sipariş verirsen depoda fazla mal tutarsın ve taşıma maliyetin (depo, sigorta, bağlanan sermaye) şişer. Ekonomik sipariş miktarı (Economic Order Quantity) bu iki maliyetin toplamını en küçük yapan denge noktasıdır.

EOQ formülü nedir?

Ekonomik sipariş miktarı şu formülle bulunur (EOQ formula):

EOQ = \sqrt{\dfrac{2 \times D \times S}{H}}

Burada D yıllık talep (adet/yıl), S sipariş başına maliyet, H ise birim başına yıllık taşıma maliyetidir. Formülün sonucu, sipariş ve taşıma maliyetlerinin tam olarak eşitlendiği sipariş büyüklüğüdür.

Aracı nasıl kullanırım?

Üç değeri girmen yeterli:

Girdi	Anlamı	Örnek
Yıllık talep (D)	Bir yılda satılan/kullanılan adet	1000 adet
Sipariş maliyeti (S)	Her sipariş için sabit maliyet	100 TL
Taşıma maliyeti (H)	Birim başına yıllık stok tutma maliyeti	5 TL

Bu örnekte araç EOQ değerini 200 adet, yıllık sipariş sayısını 5, toplam yıllık maliyeti ise 1.000 TL olarak verir. Sonuç ekranındaki maliyet eğrisi grafiği, sipariş ve taşıma maliyetlerinin nasıl kesiştiğini görsel olarak gösterir.

Sonucu nasıl yorumlamalısın?

EOQ bir başlangıç noktasıdır, kutsal bir sayı değil. Çıkan değeri tedarikçinin minimum sipariş adedi, kutu/paket katları ve nakit akışınla birlikte değerlendir. EOQ talebin sabit ve bilindiğini, maliyetlerin değişmediğini varsayar; talebin dalgalıysa EOQ değerini emniyet stoğu ile birlikte kullanman gerekir.

Yöntemin mantığını, varsayımlarını ve adım adım örneğini derinlemesine anlatan rehber için EOQ nedir? Ekonomik sipariş miktarı rehberi yazısına bakabilirsin.

Sık sorulan sorular

EOQ nasıl hesaplanır?

EOQ, 2 ile yıllık talebi ve sipariş maliyetini çarpıp birim taşıma maliyetine bölerek ve sonucun karekökünü alarak hesaplanır: EOQ = √(2DS/H). Yukarıdaki araca üç değeri girerek sonucu anında alabilirsin.

EOQ formülündeki D, S ve H ne anlama gelir?

D yıllık toplam talebi (adet), S her bir siparişin sabit maliyetini, H ise bir birimi bir yıl boyunca stokta tutmanın maliyetini ifade eder.

EOQ her işletme için doğru sonucu verir mi?

EOQ, talebin sabit ve maliyetlerin değişmediği varsayımına dayanır. Talebi dalgalı işletmelerde EOQ’yu emniyet stoğu ve yeniden sipariş noktası ile birlikte kullanmak gerekir.

EOQ ile sipariş sayısı arasındaki ilişki nedir?

Yıllık sipariş sayısı, yıllık talebin EOQ’ya bölünmesiyle bulunur. EOQ büyüdükçe sipariş sayısı azalır, taşıma maliyeti artar; küçüldükçe tersi olur.

EOQ hesaplama aracı ücretsiz mi?

Evet. EOQ hesaplama aracı tamamen ücretsizdir, üyelik gerektirmez ve sınırsız kullanılabilir.

İlgili içerikler

EOQ Nedir? Ekonomik Sipariş Miktarı Formülü ve Hesaplama [2026]

Oku →

Ali

ODTÜ Endüstri Mühendisliği · Production Developer

Bu hesap modeli klasik formüllere dayanır ve sabit talep, sabit tedarik süresi gibi varsayımlarla çalışır. Saha problemlerini sadeleştirip karar destek araçlarına dönüştürüyorum.

Yasal uyarı: Stokoloji araçları eğitim ve karar destek amaçlıdır. Sonuçlar işletmenizin gerçek maliyet yapısına göre doğrulanmalıdır; profesyonel danışmanlık yerine geçmez.