Yalın Üretim
Müşteriye değer katmayan her türlü israfı (fazla stok, bekleme, fazla üretim, taşıma) ortadan kaldırmayı hedefleyen üretim felsefesi; Toyota Üretim Sistemi’ne dayanır.
Yalın üretim (lean manufacturing), müşteriye değer katmayan tüm faaliyetleri israf olarak görüp sistematik biçimde azaltmayı amaçlayan üretim yaklaşımıdır. Toyota Üretim Sistemi’nden doğmuştur.
Yalın düşünce yedi temel israfı hedef alır: fazla üretim, bekleme, gereksiz taşıma, aşırı işleme, fazla stok, gereksiz hareket ve hatalı ürün. Stok da bir israf türü olarak görülür ve mümkün olduğunca azaltılır.
Kanban, JIT, sürekli iyileştirme (kaizen) ve değer akışı haritalama yalın üretimin temel araçlarındandır.
İlgili terimler: JIT (Tam Zamanında Üretim), Kanban, Çekme (Pull) Sistemi
Yeniden Sipariş Noktası
Stoğun, yeni sipariş verilmesi gereken seviyeye düştüğü kritik miktar; tedarik süresince beklenen tüketim ile emniyet stoğunun toplamına eşittir.
Yeniden sipariş noktası (reorder point, ROP), stok seviyesinin yeni bir sipariş açılmasını gerektiren kritik eşiğe indiği andır. Stok bu seviyeye düştüğünde sipariş verilir ve yeni mal, mevcut stok bitmeden önce gelir.
ROP iki bileşenden oluşur: tedarik süresi boyunca beklenen ortalama tüketim ve olası gecikme veya talep sıçramasına karşı tutulan emniyet stoğu. Formülü kabaca günlük tüketim çarpı tedarik süresi artı emniyet stoğudur.
Kendi sipariş noktanı ROP hesaplama aracıyla bulabilir, mantığını yeniden sipariş noktası nedir yazısından öğrenebilirsin.
İlgili terimler: Emniyet Stoğu, Tedarik Süresi, Sipariş Noktası
Yeniden İşleme
Standartları sağlamayan bir ürünü hurdaya ayırmak yerine düzelterek kullanılabilir hale getirme işlemi; ek maliyet yaratır ama malzeme kaybını önler.
Yeniden işleme (rework), kalite standardını sağlamayan bir ürünü atmak yerine ek operasyonlarla düzeltip kullanılabilir hale getirmektir. Iskartayı kurtarmanın bir yoludur ve malzemeyi tamamen kaybetmekten daha ekonomik olabilir.
Yeniden işleme ücretsiz değildir; ek işçilik, makine zamanı ve malzeme gerektirir, üretim akışını da yavaşlatır. Bu yüzden hedef, ürünü ilk seferde doğru üretip yeniden işleme ihtiyacını en aza indirmektir.
Yüksek yeniden işleme oranı, gizli bir kapasite ve maliyet kaybıdır; süreç iyileştirmesinin önemli bir sinyalidir.
İlgili terimler: Iskarta, Hurda, Kalite Kontrol
Yığın (Push) Üretim
Üretimin gerçek talep yerine tahmine göre önceden planlandığı sistem; ürünler talep gelmeden üretilip stoğa yığılır, bu da fazla stok riski taşır.
Yığın üretim (push system), üretimin müşteri talebine göre değil, talep tahminine dayanarak önceden planlandığı sistemdir. Ürünler talep gelmeden üretilip stoğa itilir, talep geldiğinde stoktan karşılanır.
Push sistemi, kesintisiz üretim ve ölçek ekonomisi sağlar ama tahmin yanlışsa fazla stok veya ölü stok riski yaratır. MRP temelde bir push yaklaşımıdır; planlanan üretimi öne iter.
Çekme (pull) sistemiyle temel farkı, push’ta üretimin tahmini, pull’da ise gerçek tüketimin tetiklemesidir.
İlgili terimler: Çekme (Pull) Sistemi, MRP (Malzeme İhtiyaç Planlaması), Talep Tahmini