Popüler:
Stokoloji.
Araçlar
EOQ Hesaplama (Ekonomik Sipariş Miktarı)Emniyet Stoğu HesaplamaStok Devir Hızı HesaplamaYeniden Sipariş Noktası Hesaplama
İçerik
Emniyet Stoğu Nedir? Formülü, Servis Seviyesi ve Hesaplama Rehberi [2026]Yeniden Sipariş Noktası (ROP) Nedir? Formülü ve Hesaplama Rehberi [2026]Stok Devir Hızı Nedir? Formülü, Hesaplama ve Kaç OlmalıEOQ Nedir? Ekonomik Sipariş Miktarı Formülü ve Hesaplama [2026]
Genel
SözlükRehberHakkında
Araçları Aç

B Harfi

5 terim · tüm sözlüğe dön

Backorder

Talep edildiği anda stokta olmayan ama iptal edilmeyip sonradan karşılanmak üzere kayıt altına alınan sipariş; karşılanamayan ama kaybedilmeyen talebi ifade eder.

Backorder (ön sipariş / karşılanamayan talep), müşteri talep ettiği anda ürün stokta olmadığı için hemen teslim edilemeyen ama iptal de edilmeyip stok geldiğinde karşılanmak üzere bekletilen sipariştir. Satış kaybedilmez, ertelenir.

Backorder, tamamen kaybedilen satıştan daha az zararlıdır ama yine de teslim gecikmesi, müşteri memnuniyetsizliği ve ek lojistik maliyeti yaratır. Yüksek backorder oranı, emniyet stoğunun veya hizmet seviyesinin yetersiz olduğunu gösterir.

Backorder riskini, emniyet stoğu ve hizmet seviyesi seçimiyle yönetebilirsin.

İlgili terimler: Stoksuzluk Maliyeti, Hizmet Seviyesi, Bekleyen Sipariş

Barkod

Ürün bilgisini optik okuyucuyla okunabilen çizgi veya kare desenlerle kodlayan tanımlama teknolojisi; stok hareketlerinin hızlı ve hatasız kaydedilmesini sağlar.

Barkod (barcode), ürün veya kalem bilgisini optik okuyucuyla okunabilen çizgi (1D) veya kare (2D, QR) desenlerle kodlayan tanımlama teknolojisidir. Her tarama, bir stok hareketini saniyeler içinde sisteme kaydeder.

Barkod, manuel veri girişine kıyasla hem çok daha hızlıdır hem de hata oranını büyük ölçüde düşürür. Mal kabul, sayım, toplama ve sevkiyatta kullanılarak stok doğruluğunu doğrudan yükseltir.

Barkod tek tek okutma gerektirirken, RFID temassız ve toplu okuma sunar; ikisi izleme teknolojisinin iki farklı seviyesidir.

İlgili terimler: RFID, SKU, Stok Doğruluğu

Bekleme Süresi

Bir malzeme veya siparişin bir sonraki işleme başlanana kadar atıl şekilde beklediği süre; yalın üretimde israf kabul edilen yedi tür kayıptan biridir.

Bekleme süresi (waiting / queue time), bir parça veya siparişin bir işlem bittikten sonra bir sonraki işlemin başlamasını beklerken atıl geçirdiği süredir. Üretimde toplam çevrim süresinin önemli bir bölümünü oluşturur.

Yalın üretim felsefesinde bekleme, değer katmayan yedi temel israftan biridir. Bekleme süreleri kısaldıkça toplam tedarik süresi ve süreçteki yarı mamul stoğu da azalır.

Örneğin bir parça bir makinede 5 dakikada işlenip 2 saat sıra bekliyorsa, asıl iyileştirme alanı işlem değil bekleme süresidir.

İlgili terimler: Çevrim Süresi, Yalın Üretim, Darboğaz

Bekleyen Sipariş

Verilmiş ama henüz teslim edilmemiş, yolda olan sipariş; net ihtiyaç ve gelecekteki stok seviyesi hesaplanırken eldeki stoğa eklenmesi gereken miktardır.

Bekleyen sipariş (on-order stock), verilmiş ancak henüz teslim alınmamış, tedarik sürecinde yolda olan sipariştir. Fiziksel olarak depoda değildir ama yakında gelecek olduğundan planlamada hesaba katılır.

Net ihtiyaç hesaplanırken bekleyen siparişler eldeki stoğa eklenir; aksi halde aynı malzeme için gereksiz yere ikinci kez sipariş açılır. MRP ve ROP mantığı bu miktarı dikkate alır.

Bekleyen sipariş, müşteri tarafındaki backorder ile karıştırılmamalıdır; biri işletmenin tedarikçiye verdiği, diğeri müşterinin işletmeden bekleyen siparişidir.

İlgili terimler: Backorder, Brüt ve Net İhtiyaç, Yeniden Sipariş Noktası

Brüt ve Net İhtiyaç

Brüt ihtiyaç, üretim için gereken toplam malzeme miktarı; net ihtiyaç ise bundan eldeki stok ve bekleyen siparişler düşüldükten sonra gerçekten sipariş edilmesi gereken miktardır.

Brüt ihtiyaç ve net ihtiyaç, MRP hesabının iki temel kavramıdır. Brüt ihtiyaç, üretim planını gerçekleştirmek için gereken toplam malzeme miktarıdır; hiçbir stok yokmuş gibi düşünülür.

Net ihtiyaç ise brüt ihtiyaçtan eldeki stok ve bekleyen (yoldaki) siparişler düşülerek bulunur. Sonuç, gerçekten yeni sipariş açılması gereken miktarı verir. Net ihtiyaç sıfır veya negatifse yeni sipariş gerekmez.

Bu ayrım, MRP’nin gereksiz sipariş açmadan ve stoksuz kalmadan tam ihtiyaç kadar tedarik etmesini sağlar.

İlgili terimler: MRP (Malzeme İhtiyaç Planlaması), Bekleyen Sipariş, Ürün Ağacı (BOM)