A Harfi

ABC analizi, stok kalemlerini yıllık kullanım değerine göre üç gruba ayıran bir önceliklendirme yöntemidir. Pareto (80/20) ilkesine dayanır: az sayıda kalem toplam değerin büyük bölümünü oluşturur, çoğu kalem ise küçük bir paya sahiptir.

A grubu kalemler yüksek değerli olduğu için sıkı izlenir ve sık sayılır; C grubu düşük değerli olduğundan daha gevşek yönetilir. Bu yaklaşım, kontrol çabasını en çok değer yaratan kalemlere odaklar.

Ana üretim çizelgesi (master production schedule, MPS), hangi bitmiş ürünün hangi haftada veya günde ne kadar üretileceğini belirten ayrıntılı plandır. Üst düzey üretim planını, somut ve zaman bazlı bir programa dönüştürür.

MPS, MRP sisteminin temel girdisidir; "ne kadar mamul, ne zaman" bilgisi olmadan malzeme ihtiyacı hesaplanamaz. Talep tahmini, kesin siparişler ve eldeki stok dengelenerek oluşturulur.

İyi kurgulanmış bir MPS, kapasiteyi aşmadan teslim taahhütlerini karşılayacak gerçekçi bir üretim ritmi sağlar.

Atıl stok (slow-moving / excess stock), talebe kıyasla fazla tutulan, yavaş hareket eden ve uzun süre depoda bekleyen stoktur. Henüz tamamen ölü değildir; bir miktar satışı vardır ama elde tutma maliyeti getirisinden yüksektir.

Atıl stok, zamanında müdahale edilmezse ölü stoğa dönüşür. Erken tespit için stok yaşı, devir hızı ve ABC analizi birlikte kullanılır; yavaş hareket edenler kampanya veya sipariş frenleme ile yönetilir.

Örneğin son altı ayda sadece birkaç adet satan ama deposunda yüzlerce adet bekleyen bir ürün, klasik bir atıl stok adayıdır.